ذبيح الله صفا
1305
تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى )
جدّ اين عزّ الدين مودود يعنى معين الدين محمود از اشراف اصفهان بود و عزّ الدين مودود هم كه خود بسال 562 در اصفهان ولادت يافته بود بسال 577 همراه پدرش ابو الفضل محمد بشيراز انتقال يافت و آنجا زيردست شيخ روزبهان بن ابى نصر از كبار مشايخ فارس تربيت يافت و بعد از وفات او مدتى در خدمت و مرافقت شيخ اوحد الدين كرمانى و شيخ ركن الدين سجاسى بسر برد و چندى از محضر شيخ شهاب الدين سهروردى كسب فيض كرد و در عهد سلطنت اتابك ابو بكر بن سعد بشيراز بازگشت و در نزد او تقرّب و تمكّن يافت تا در سال 663 در صد و يك سالگى درگذشت و در خانقاه خود مدفون گرديد « 1 » و پسرش سراج الدين حسين نيز كه از جملهء كبار افاضل و ائمهء عصر خود بود يكسال بعد از مرگ پدر در سال 664 درگذشت « 2 » ليكن مشيخت و امامت همچنان در خاندان زركوب باقى ماند چنان كه پدر ابن ابى الخير زركوب يعنى شيخ الاسلام شهاب الدين هم از جملهء مشايخ زمان خود بود و نزد على بن بزغش شيرازى تعليم يافت و چون ميان خاندان روزبهان و خاندان زركوب بعلّت مواصلت قرابت سببى وجود داشت و ابن ابى الخير خود دخترزادهء سعد الدين محمد بن مظفر روزبهان ( 627 - 681 ه . ) بود ، طبعا از جانب مادر نيز نسبش بمشايخ متصوّفه مىپيوست ، و به همين سبب است كه او را نيز در ميان صوفيهء عهد خويش مىيابيم ، و چنان كه خود گفته است « 3 » سر تعظيم بر آستان شيخ امين الدّين بليانى كه پيش ازين دربارهء احوالش سخن گفتهايم « 4 » ، سوده و مدتها از عمر خود بشرف صحبت او استسعاد نموده و كتابى « بسبيل استطراف مسموعات و لطايف كلمات و فوائد از لطايف تفسير و احاديث نبوى و آثار مشايخ و اشعار » كه بر زبان امين بليانى رفته بود ، ترتيب داده و در تاريخ غرّهء رمضان سال 717 ه . در كازرون تلقين ذكر از او ستده و بدانمعنى
--> ( 1 ) - رجوع شود به شيرازنامه چاپ تهران 1310 شمسى ، ص 117 - 120 ( 2 ) - ايضا ص 135 . ( 3 ) - ايضا ص 147 ( 4 ) - رجوع شود به همين مجلد ص 868 - 886